แนะนำภาควิชา :: ชุมชนนักศึกษา สังคมวิทยา-มานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

แนะนำภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา
      ความหมายของสาขาวิชาต่าง ๆ
      ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ประกอบด้วยสาขาวิชา 4 สาขา คือ สาขาสังคมวิทยา , สาขามานุษยวิทยา , สาขาสังคมสงเคราะห์ , สาขาพัฒนาสังคม ซึ่งวิชาการในกลุ่มสาขาวิชาเหล่านี้ภาควิชาถือเป็นกลุ่มวิชาที่นักศึกษาอาจเลือกเรียนได้ตามความถนัดและความสนใจ เพื่อประโยชน์ในการประกอบอาชีพ สาขาวิชาของภาควิชาทั้ง 4 นี้มีความสัมพันธ์กันอย่างมากคือ สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา เป็นวิชาที่เกี่ยวข้องกับความรู้พื้นฐานทางสังคมศาสตร์ ที่ให้แนวคิดและทฤษฏีในเชิงปัญญาแก่วิชาสังคมสงเคราะห์ ซึ่งมีลักษณะเป็นวิชาชีพและเป็นพื้นฐานของการพัฒนาสังคม ซึ่งเป็นวิชาประยุกต์
อย่างไรก็ดีสาขาวิชาทั้ง 4 ก็มีลักษณะแตกต่าง กันอยู่บ้างคือ

      1. สาขาสังคมวิทยา คือสาขาที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาความสัมพันธ์ทางสังคมของมนุษย์ ซึ่งให้ความสำคัญเกี่ยวกับสถาบัน องค์กร กลุ่มและหน่วยทางสังคมอื่น ๆ เชิงโครงสร้างบทบาทและกระบวนการที่ทำให้สังคมดำรงอยู่ได้ หรือก่อให้เกิดปัญหาความขัดแย้ง การเปลี่ยนแปลงและการพัฒนาใหม่

      2. สาขามานุษยวิทยา คือศาสตร์ที่ศึกษาพัฒนาการของความเป็นมนุษย์ทั้งกายภาพและวัฒนธรรม ซึ่งจะครอบคลุมด้านความคิด พฤติกรรม และผลผลิตของมนุษย์ในรูปร่างต่าง ๆ เช่น ภาษา ศิลปะ ศาสนา เชื้อชาติ และรูปแบบชีวิตทางสังคมเศรษฐกิจการเมืองและวัฒนธรรม ซึ่งสะท้อนให้ เห็นคุณภาพชีวิตและจิตใจ และความใฝ่ฝันของมนุษย์ที่สร้างสรรค์มาทั้งในด้านที่เหมือนกัน และด้านที่แตกต่างกัน เพื่อให้มนุษย์มีความเข้าใจซึ่งกันและกันมากขึ้น

      3. สาขาสังคมสงเคราะห์ คือ ศาสตร์ที่ประยุกต์ใช้ความรู้ทางสังคมศาสตร์ในการศึกษาปัญหาและศิลปะในการแก้ปัญหาของบุคคล กลุ่มชุมชน ซึ่งตกอยู่ในสภาวะ เสียเปรียบอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่ไม่เสมอภาคกันในระหว่างส่วนต่าง ๆ ของสังคม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือฟื้นฟู ป้องกัน และพัฒนาความสามารถของบุคคล กลุ่ม และชุมชนเหล่านั้น ให้มีส่วนเกื้อหนุนการพัฒนาของสังคมตัวเองให้มากที่สุด

      4. สาขาการพัฒนาสังคม คือศาสตร์ที่ประยุกต์ใช้ความคิดทางสังคมวิทยา มานุษยวิทยาละสังคมศาสตร์สาขาอื่น ๆเพื่อศึกษาวิเคราะห์กระบวนการเปลี่ยนแปลง และเข้าใจวิธีการจัดการกับปัญหาที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลง ด้วยการวางแผนที่วอดคล้องกับความเป็นจริงของสังคม เช่น การจัดการและพัฒนาทรัพยากร การจัดสรรและกระจายอำนาจทางเศรษฐกิจ และการเมือง เป็นต้นตั้งแต่ปีการศึกษา 2532 เป็นต้นมา ภาคฯ วิชาเริ่มใช้หลักสูตรที่มีสาระสำคัญคือ เปิดโอกาสให้นักศึกษาได้มีโอกาสเลือก เรียนวิชาบังคับเลือกเป็นกลุ่มวิชา ซึ่งแบ่งเป็น 4 กลุ่มด้วยกัน และการให้ความสำคัญกับระเบียบวิธีวิจัยและการฝึกปฏิบัติการภาคสนาม เพื่อฝึกฝนให้บัณฑิตของภาควิชา ฯ มีความรู้ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติควบคู่กันไป

      การศึกษาวิชาที่มีลักษณะและเงื่อนไขพิเศษเฉพาะสาขา
นักศึกษาภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ตามหลักสูตรใหม่ ( เริ่มปีการศึกษา 2531 ) จะต้องเรียนวิชาที่มีเงื่อนไขพิเศษเฉพาะสาขา เพื่อประกอบการเรียนในชั้นให้มีความสมบรูณ์และครอบคลุมมากขึ้น ซึ่งมีลักษณะการศึกษาที่แตกต่างไปจากการเรียนวิชาบรรยายปรกติ ดังนี้คือ

1. วิชาฝึกปฏิบัติงานภาคสนาม นักศึกษาต้องลงทะเบียนเรียนกระบวนวิชาการฝึกงานภาคสนามตามกลุ่มวิชาที่นักศึกษาเลือกจากหนึ่ง ในสี่กลุ่มที่มีในภาควิชา ฯ คือ กลุ่มสาขา วิชาสังคมวิทยา ต้องเรียนกระบวนวิชา 160481 กลุ่มสาขา วิชามานุษยวิทยาต้องเรียนกระบวนวิชา 161481 กลุ่มสาขา วิชาสังคมสงเคราะห์ ต้องเรียนกระบวนวิชา 164481 กลุ่มสาขาสาขาวิชาพัฒนาสังคม ต้องเรียนกระบวนวิชา 165481 การเรียนกระบวนวิชาดังกล่าวมีหลักปฏิบัติดังนี้คือ

      ก . นักศึกษาต้องลงทะเบียนเรียนกระบวนวิชาฝึกปฏิบัติงานภาคสนาม ( 160481 หรือ 161481 หรือ 164481 หรือ 165481 ) ในภาคเรียนที่ 2 ของปีการศึกษาที่ 3

      ข . ในภาคการศึกษาที่ 2 นักศึกษาจะได้รับการชี้แจงภาคทฤษฏี เกี่ยวกับการฝึกปฏิบัติงาน และนักศึกษาจะต้องเลือกหัวข้อที่นักศึกษาสนใจที่จะฝึกปฏิบัติงาน พร้อมทั้งเลือกอาจารย์ที่จะเป็นที่ปรึกษาให้เสร็จภายในภาคเรียนที่ 2 นี้

      ค . นักศึกษาจะต้องทำการฝึกภาคสนามเป็นเวลาอย่างน้อย 5 สัปดาห์ ในทันทีหลังจากปิดภาคเรียนที่ 2 ของปีการศึกษาที่ 3 ดังนั้นนักศึกษาจะไม่สามารถลงทะเบียนเรียนกระบาวนวิชาอื่น ๆ ในภาคการศึกษาฤดูร้อนนั้นได้

      ง . หลังฝึกปฏิบัติงานภาคสนามเป็นเวลาอย่างน้อย 5 สัปดาห์ แล้วนักศึกษาจะต้องเขียนรายงานเกี่ยวกับการฝึกปฏิบัติงานนั้นให้เสร็จก็เสร็จสิ้นก่อนเวลาปิดภาคการศึกษาฤดูร้อนนั้น

2. วิชาสัมมนานักศึกษาต้องลงทะเบียนเรียนในกระบวนวิชาสัมมนาในชั้นปีที่ 4 การเรียนกระบวนวิชานี้มีลักษณะพิเศษ คือ นอกจะร่วมแลกเปลี่ยนในห้องแล้ว นักศึกษาจะต้องเลือกหัวข้อปัญหาพิเศษ ซึ่งเป็นการวิจัยในหัวข้อที่นักศึกษาสนใจ ภายใต้การดูแลของอาจารย์ที่ปรึกษา ที่นักศึกษาจะต้องเลือกเองจากอาจารย์ท่านใด ท่านหนึ่งในภาควิชา ฯ ( ไม่ใช่อาจารย์ที่ควบคุมกระบวนวิชาสัมมนา ) นักศึกษาสามารถเอาข้อมูลที่ได้จากการฝึกปฏิบัติงานภาคสนามมาใช้ประกอบการเขียนราบงานหัวข้อปัญหาพิเศษได้

หมายเหตุ

* ในการเลือกเรียนในกลุ่ม วิชาเอกเลือก (Major) ในกลุ่มวิชาเหล่านี้ ให้มีหน่วยกิต ในระดับ 300 (รหัสวิชา 3 ตัวหลัง) ขึ้นไปไม่น้อยกว่า 36 หน่วยกิต และใน 36 หน่วยจะต้องเป็น ระดับ 400 ขึ้นไปเป็นจำนวนไม่น้อยกว่า 18 หน่วยกิต เว้นแต่จะได้รับอนุมัติจากสภามหาวิทยาลัยให้เป็นอย่างอื่น

* กระบวนวิชา ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคม (159364) บังคับจะต้องผ่าน กระบวนวิชา สถิติเบื้องต้นสำหรับสังคมศาสตร์ (208271 , 208272 ) ทั้ง 2 วิชา

* สาขา สังคมวิทยา,สาขา มานุษยวิทยา บังคับจะต้องผ่านกระบวนวิชา สถิติเบื้องต้นสำหรับสังคมศาสตร์(208271, 208272 ) ทั้ง 2 วิชา เพื่อที่จะเรียน ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคม ( 159364 ) ใน ภาคการศึกษาที่ 1 ของชั้นปีที่ 3

* สาขา สังคมสงเคราะห์ , สาขา การพัฒนาสังคม ไม่บังคับ ว่าจะต้อง ผ่านกระบวนวิชา สถิติเบื้องต้นสำหรับสังคมศาสตร์ (208271 , 208272 ) ก่อนขึ้นชั้นปีที่ 3 แต่ ทั้ง 2 วิชาต้องเรียนให้ผ่านทั้งหมด เพื่อเรียน ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคม 159364 ( บังคับเรียน )

ที่มา คู่มือนักศึกษา ภาควิชา สังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปีการศึกษา 2544

Soc-Anp CMU Community
www.socanpcmu.com
Webmaster : rojjanakard@socanpcmu.com